لایت سورس فیبر نوری چیست؟ + کاربرد و مزایا

دستگاهی برای تست فیبرهای نوری

دنیای امروزی دنیای با فناوری ‌های جدید و در حال رشد است که هر لحظه با سرعت ‌های بالا به تکامل دست پیدا می کند. با وجود این دنیای در حال رشد و سرعت، واژه‌ ها و کلمات جدیدی در بخش ‌های مختلف زندگی انسان ‌ها در حال ظهور است. یکی از این اصطلاحات فیبر نوری بوده که برای ساطع کردن نور الکترومغناطیسی برای انجام کارهای خاص به کار گرفته می ‌شود. مواردی مانند: شناسایی عیب ‌ها، مشخص کردن تلفات شبکه و  آزمایش کردن شبکه ‌های PON در طول موج‌ های مختلف از لایت سورس استفاده می ‌شود که به کاربرد لایت سورس فیبر نوری‌ در این مطلب از پودسان اشاره خواهیم کرد.

 

لایت سورس چیست؟

لایت سورس ها نوعی دستگاه تستر شبکه هستند که از این دستگاه برای اندازه گیری و ارزیابی افت در شبکه‌ های فیبر نوری به کار گرفته می ‌شود که از کاربرد لایت سورس فیبر نوری‌ هم به شمار می ‌رود. لایت سورس دارای منبع نوری از نوع LED بوده و از یک لامپ تابشی ثابت استفاده می کند. این دستگاه نورهای لیزری را به داخل فیبر نوری هدایت کرده و در جهت مقابل، توان نور لیزری که هدایت شده، توسط پاورمترها اندازه گیری می ‌شود.

این توان نور لیزر دریافت شده، از توان نور لیزر ارسالی توسط لایت سورس کمتر است که اختلاف بین این دو توان معمولا افت مسیر یا شبکه را نشان می ‌دهد. لایت سورس از جمله ابزارهای موجود در تجهیزات دستی طبقه ‌بندی شده و طراحی این دستگاه به صورت کوچک است، در مقابل نفوذ آب و ضربه مقاومت دارد و می ‌توان این دستگاه را توسط درگاه Micro usb و باتری ‌های قلمی شارژ کرد.

مطلب پیشنهادی: تفاوت رک شبکه و رک سرور

مزایای استفاده از لایت سورس

همان طور که توضیح داده شد، کاربرد لایت سورس فیبر نوری‌ در عیب یابی و بررسی کردن فیبرهای نوری بوده و نوعی تستر شبکه هم به شمار می آید. همچنین دارای مزایای زیادی است که شامل موارد زیر می شوند:

 

شناسایی فوری مشکلات

لایت سورس ها معمولا سیگنال نوری شناخته شده ‌ای را منتشر می کنند که پایدار بوده و می ‌تواند خطاهایی که با سرعت بالا ایجاد می شوند را شناسایی کند. همچنین اگر عیبی در کابل فیبر نوری و یا شکستگی ‌هایی در آن ایجاد شده باشد را شناسایی کند تا به تکنسین ‌ها این امکان را بدهد تا مکان دقیق مشکل ایجاد شده را پیدا کرده و اقدامات لازم را برای بهبود آن صورت دهند.

 

اندازه گیری درست و معتبر

توسط لایت سورس فیبر نوری، اندازه گیری‌ های درست و با دقت در پارامترهای کلیدی مانند: تضعیف و تلفات، میزان توان در شبکه نوری انجام می شود و آن را ارزیابی می کنند که با این دقت و توجه به کیفیت و عملکرد شبکه‌ ها هم کمک می ‌شود.

 

روش مقرون به صرفه

سرمایه گذاری کردن در یک منبع نوری در مدت طولانی می ‌تواند بسیار مقرون به صرفه باشد؛ زیرا به کم کردن خرابی شبکه‌ ها، کمتر شدن زمان خرابی‌ ها و به بهینه کردن عملکرد شبکه کمک شایانی می ‌شود، حتی تعمیر، عیب یابی، نگهداری درست را هم امکان پذیر کرده و به بهبود بهره وری و حتی رضایت مندی مشتری هم می ‌افزاید.

مطلب پیشنهادی: هر آنچه که باید هنگام نصب رک سرور بدانید!

 

مجموعه گسترده ‌ای از کاربردها

کاربرد لایت سورس فیبر نوری‌ بسیار متنوع و مختلف مانند: نگهداری، تعمیر، عیب یابی شبکه یا نصب کابل ‌های فیبر نوری و… است. لایت سورس دارای انواع مختلفی است که می ‌تواند با انواع کانکتورها و فیبرهای نوری سازگاری ایجاد کند و موجب می ‌شود آنها ابزارهای همه کاره در راه اندازی ‌های شبکه به شمار بیایند.

 

سازگار بودن با دیگر تجهیزات تست

از دیگر کاربرد لایت سورس فیبر نوری‌ و منابع نوری این است که به سادگی با دیگر تجهیزات آزمایشی مثل بازتاب منبع دامنه، قدرت سنج نوری، تحلیلگر طیف نور ترکیب شده که موجب تجزیه، تحلیل و آزمایش جامع و کامل در شبکه می شود.

 

کاربرد لایت سورس فیبر نوری‌

لایت سورس دستگاه تست شبکه فیبر نوری است و از جمله ابزارهای بسیار مناسب و لازم در صنعت مخابرات و حتی ارتباطات به شمار می ‌رود. با توجه به تنوع کاربرد لایت سورس فیبر نوری‌ در ادامه این مطلب به کاربردهای اصلی این دستگاه اشاره خواهیم کرد که عبارت اند از:

 

اندازه گیری و تست کردن فیبرهای نوری

لایت سورس ‌ها کاربردهایی مانند: بررسی کیفیت ‌های سیگنال در شبکه ‌های فیبر نوری، تست طول برای اندازه‌گیری داشته و در بررسی تلفات و عیب در انتقال مورد استفاده قرار می گیرد.

 

تست تعمیرات و نگهداری

در روند تعمیرات شبکه فیبر نوری و نگهداری از آنها از دستگاه لایت سورس در پیدا کردن و حتی رفع اشکالات و مشکلات فیبرهای نوری استفاده می ‌شود که یکی از کاربردهای مهم لایت سورس به شمار می رود.

 

تست ‌های تشخیص

از دیگر کاربرد لایت سورس فیبر نوری‌ می ‌توان به انجام تست ‌های تشخیص هم اشاره کرد که با این کار می ‌توان معایبی چون افت انتقال نور، انقطا و تغییراتی که در فیبرهای نوری ایجاد می شود، آگاه شده و به راحتی آن را تشخیص داد.

 

بیشتر بخوانید : معرفی انواع پچ کورد فیبر نوری

 

به کارگیری در تست ‌های صنعتی

از دیگر کاربردهای لایت سورس در کاربرد صنعتی آن است که تست اندازه گیری کردن فیبر نوری در انرژی کنترل، سیستم ابزار دقیق از لایت سورس استفاده می ‌شود. با توجه به انواع مدل ‌های دستگاه لایت سورس که در ارزیابی افت شبکه‌ های فیبر نوری مورد استفاده قرار می گیرد، مدل آکسفو از پرکاربردترین و می ‌توان گفت پرطرفدارترین مدل از لایت سورس است. بسیار محبوب بوده و بیشتر مورد استفاده قرار می گیرد که می ‌توان برای تهیه آن از طریق شرکت ‌های معتبر اقدام کرد؛ زیرا کیفیت آنها به مدل و کارخانه ‌ای است که آن را می سازد بستگی دارد.

 روش عملی کار با لایت سورس

برای تست عملی، لایت سورس همیشه با یک پاور میتر (Power Meter) جفت می‌شود. ابتدا، دستگاه را به حالت تولید سیگنال ثابت تنظیم می‌کنید – مثلاً در فرکانس مدوله‌شده برای جلوگیری از تداخل با سیگنال‌های واقعی شبکه. سپس، نور را به یک سر کابل فیبر ارسال می‌کنید. در انتهای دیگر، پاور میتر شدت نور دریافتی را اندازه‌گیری می‌کند. این اندازه‌گیری بر اساس واحدهای dBm (دسی‌بل میلی‌وات) یا mW انجام می‌شود، که dBm مقیاس لگاریتمی برای بیان قدرت سیگنال است.

مثال اندازه منبع (سورس) و دریافت روی پاور میتر

فرض کنید شما از یک لایت سورس استاندارد مانند مدل‌های موجود در سایت پودسان استفاده می‌کنید که قدرت خروجی قابل تنظیم دارد. معمولاً، برای تست فیبرهای سینگل‌مود در فاصله‌های متوسط (تا چند کیلومتر)، قدرت سورس را روی حدود -۵ تا -۱۰ dBm تنظیم می‌کنید. این مقدار به اندازه‌ای قوی است که سیگنال بدون تضعیف بیش از حد به انتها برسد، اما نه آنقدر زیاد که به تجهیزات آسیب بزند یا تداخل ایجاد کند. مثلاً:

• اگر سورس را روی -۷ dBm تنظیم کنید (که معادل حدود ۰٫۲ میلی‌وات است)، این مقدار به عنوان مرجع (Reference Power) ثبت می‌شود. برای این کار، ابتدا لایت سورس را مستقیماً به پاور میتر وصل کنید تا قدرت خروجی دقیق را اندازه بگیرید و آن را به عنوان پایه در نظر بگیرید.

روی پاور میتر، در حالت تست واقعی (با فیبر در میان)، انتظار دارید مقداری کمتر از قدرت سورس دریافت کنید. برای یک فیبر سالم با طول ۱ کیلومتر و بدون عیب، ممکن است -۹ تا -۱۲ dBm دریافت شود، بسته به نوع فیبر (مالتی‌مود معمولاً افت کمتری دارد، حدود ۰٫۵ تا ۱ dB/km، در حالی که سینگل‌مود می‌تواند ۰٫۲ تا ۰٫۵ dB/km باشد). اگر دریافتی مثلاً -۱۵ dBm باشد، این نشان‌دهنده افت بیشتر از حد انتظار است.

نحوه تشخیص افت پاور (Attenuation)

افت پاور یا تلفات سیگنال یکی از اصلی‌ترین پارامترهایی است که لایت سورس برای شناسایی آن طراحی شده. برای فهمیدن آن، از روش مقایسه‌ای استفاده کنید: ۱. اندازه‌گیری مرجع: لایت سورس را مستقیم به پاور میتر وصل کنید و قدرت خروجی را یادداشت کنید (مثلاً P_tx = -۷ dBm). ۲. اندازه‌گیری واقعی: فیبر را بین لایت سورس و پاور میتر قرار دهید و قدرت دریافتی را بخوانید (مثلاً P_rx = -۱۲ dBm). ۳. محاسبه افت: افت = P_tx – P_rx. در مثال بالا، افت = ۵ dB. این مقدار شامل تلفات ذاتی فیبر (مانند جذب نور توسط مواد)، تلفات اتصالات (کانکتورها)، و تلفات خارجی (خمیدگی‌ها یا شکستگی‌ها) می‌شود.

برای تشخیص دقیق‌تر:

• اگر افت ناگهانی و زیاد باشد (مثلاً بیش از ۱۰ dB در فاصله کوتاه)، احتمال شکستگی یا خمیدگی شدید وجود دارد. می‌توانید با تغییر موقعیت فیبر یا استفاده از مدوله‌سازی سیگنال (مثل پالس‌های متناوب)، محل عیب را تقریبی پیدا کنید.
• در شبکه‌های پیچیده‌تر، لایت سورس را با ابزارهای دیگر مانند OTDR ترکیب کنید تا نقشه دقیق تلفات را بکشید.
• نکته کلیدی: همیشه از کابل‌های رفرنس تمیز و استاندارد استفاده کنید تا خطای اندازه‌گیری کم شود. همچنین، دما و رطوبت محیط می‌تواند بر افت تأثیر بگذارد، پس تست را در شرایط کنترل‌شده انجام دهید.

 

کلام پایانی

در این مطلب در مورد دستگاه لایت سورس و مزایا و کاربرد لایت سورس فیبر نوری‌ توضیحاتی ارائه شد و اینکه این دستگاه مانند یک ابزار و منبع نوری خطی اجرا کرده و نورهایی را با طول موج ‌های خاص را منتشر می کند. در زمان قرار دادن این دستگاه تست در فیبلر های نوری باید دقت لازم وکافی را به کار گرفت تا از بروز خرابی ویا احتمال آسیب به فیبر کاهش پیدا کند. همچنین در زمان استفاده کردن از لایت سورس باید از راهنمایی و دستور العمل موجود روی دستگاه هم استفاده کرد. این دستگاه هم مانند دیگر دستگاه ها دارای برندهای مختلف است ولی از نظر کارکرد یکسان هستند.